Tỷ lệ khấu hao tài sản cố định là một trong những phần quan trọng trong công việc kế toán và quản lý tài chính của một doanh nghiệp. Việc nắm rõ khấu hao tài sản cố định sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu lợi nhuận và đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật. Để biết thêm chi tiết, hãy theo dõi ngay bài viết dưới đây của anaX nhé!
1. Tỷ lệ khấu hao tài sản cố định là gì?
Tỷ lệ khấu hao tài sản là quá trình hệ thống hóa việc tính toán, phân bổ nguyên giá của tài sản cố định vào chi phí kinh doanh trong thời gian sử dụng tài sản đó. Khấu hao tài sản cố định được xem như một chi phí hợp lệ của doanh nghiệp và được khấu trừ vào thu nhập chịu thuế, giúp giảm bớt nghĩa vụ thuế phải nộp.
Tài sản cố định (TSCĐ) là những tài sản có giá trị lớn, có thời gian sử dụng lâu dài, thường trên một năm. Trong quá trình sử dụng, TSCĐ dần dần hao mòn, hư hỏng hoặc trở nên lạc hậu về mặt công nghệ. Một số ví dụ phổ biến về TSCĐ bao gồm nhà xưởng, máy móc, thiết bị, phương tiện vận tải và các công cụ dụng cụ khác.
2. Xác định khung thời gian trích khấu hao tài sản cố định
Việc xác định khung thời gian khấu hao tài sản cố định là một vấn đề rất quan trọng. Bởi lẽ, tài sản cố định sẽ được trích khấu hao kể từ khi được đưa vào sử dụng trong các hoạt động và mang lại lợi ích kinh tế cho doanh nghiệp. Có 2 cách xác định khung thời gian như sau:
- Điều kiện của thời gian trích khấu hao TSCĐ hữu hình:
-
- Đối với tài sản cố định mới chưa sử dụng thì áp dụng khung khấu hao thời gian được trích dựa theo quy định tại Phụ lục I, Thông tư 45/2013/TT-BTC.
- Đối với tài sản cố định đã qua sử dụng, khung thời gian khấu hao được tính như sau:
| Thời gian trích khấu hao TSCĐ | = | Giá trị hợp lý của TSCĐ/ Giá bán của TSCĐ cùng loại tương đương trên thị trường (mới 100%) | x | Thời gian trích khấu hao của TSCĐ mới cùng loại xác định theo Phụ lục 1 (Thông tư 45/2013/TT/BTC) |
- Điều kiện của thời gian trích khấu hao TSCĐ vô hình:
-
- Trường hợp doanh nghiệp tự xác định thời gian trích khấu hao không quá 20 năm.
- Là thời gian mà doanh nghiệp được phép sử dụng đất khi còn thời hạn, quyền thuê đất.
- Là những quyền được bảo hộ trong một khoảng thời gian nhất định, được quy định rõ ràng trên các văn bằng bảo hộ theo quy định của pháp luật. Thời hạn bảo hộ này không bao gồm khoảng thời gian gia hạn thêm.
3. 8 loại TSCĐ không cần phải khấu hao
Theo Thông tư 45/2013/TT/BTC quy định tất cả TSCĐ hiện có của doanh nghiệp đều phải trích khấu hao. Tuy nhiên, có một vài tài sản không cần trích khấu hao như sau:
- TSCĐ khấu hao bị mất trước khi thời hạn sử dụng.
- TSCĐ khấu hao đã hết giá trị những vẫn đang sử dụng vào hoạt động sản xuất, kinh doanh.
- Những TSCĐ không được theo dõi, quản lý, hạch toán trong sổ sách kế toán.
- TSCĐ do doanh nghiệp quản lý mà không thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp (trừ TSCĐ thuê tài chính).
- TSCĐ được sử dụng trong các hoạt động phúc lợi lao động của doanh nghiệp (trừ các TSCĐ như nhà ăn, nghỉ giữa ca, nhà vệ sinh, nhà thay quần áo, nhà để xe, phòng y tế, xe đưa đón, cơ sở đào tạo, bể chứa nước sạch, nhà ở cho người lao động do doanh nghiệp đầu tư xây dựng).
- Bên cạnh đó, quyền sử dụng đất lâu dài có thu tiền, nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất lâu dài, hợp pháp và nguồn viện trợ không hoàn lại sau khi được cơ quan có thẩm quyền bàn giao cho doanh nghiệp.
- Các TSCĐ loại 6 được quy định tại Khoản 2 Điều 1 Thông tư 45/2013/TT/BTC, chỉ theo dõi giá trị hao mòn từng tài sản hàng năm, không được giảm nguồn vốn ban đầu của tài sản.
4. Phương pháp tính tỷ lệ chiết khấu hao tài sản cố định
Cách tính tỷ lệ khấu hao tài sản cố định tùy thuộc vào loại hình, lĩnh vực kinh doanh của từng doanh nghiệp. Dưới đây là 3 phương pháp tính được áp dụng phổ biến.
4.1 Theo đường thẳng
Đây là phương pháp tính phổ biến và đơn giản nhất. Chi phí khấu hao của phương pháp này được xác định dựa trên tính ổn định hàng năm trong suốt quá trình sử dụng TSCĐ. Trong đó, thời gian khấu hao tài sản cố định dựa vào khung thời gian theo Thông tư 45/2013/TT-BTC. Công thức tính theo đường thẳng được chia thành hàng tháng, năm, cụ thể như sau:
- Hàng năm:
| Mức trích khấu hao hàng năm | = | Nguyên giá Tài sản cố định/ Thời gian trích khấu hao |
- Hàng tháng:
| Mức trích khấu hao hàng tháng | = | Mức trích khấu hao hàng năm/ 12 |
- Khi doanh nghiệp sử dụng TSCĐ ngay trong tháng sẽ được tính theo công thức sau:
| Mức trích khấu hao phát sinh theo tháng | = | Mức trích khấu hao theo tháng/ Tổng ngày của tháng phát sinh | x | Số ngày sử dụng trong tháng |
Trong đó: Số ngày sử dụng trong tháng = Tổng số ngày của tháng phát sinh – ngày bắt đầu sử dụng + 1.
4.2 Theo số dư giảm dần có điều chỉnh
Phương pháp tính theo số dư giảm dần có điều chỉnh phù hợp với những doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ có thanh đổi nhanh chóng, phát triển có hiệu quả. Bên cạnh đó, doanh nghiệp phải đáp ứng được 2 điều kiện sau:
- TSCĐ mới và chưa từng qua sử dụng.
- TSCĐ là những thiết bị, máy móc hoặc dụng cụ để thực hiện công tác đo lường thí nghiệm.
Cách xác định khấu hao hàng năm được xác định như sau:
| Mức trích khấu hao hàng năm | = | Giá trị còn lại của TSCĐ | x | Tỷ lệ khấu hao nhanh |
Tỷ lệ khấu hao nhanh theo công thức:
| Tỷ lệ khấu hao nhanh (%) | = | Tỷ lệ khấu hao TSCĐ theo phương pháp đường thẳng | x | Hệ số điều chỉnh |
Công thức tính tỷ lệ khấu hao TSCĐ đường thẳng:
| Tỷ lệ khấu hao TSCĐ phương pháp đường thẳng (%) | = | 1/ Thời gian trích khấu hao TSCĐ | x | 100% |
Hệ số điều chỉnh xác định theo thời gian trích khấu hao TSCĐ được quy định như sau:
- Thời gian trích khấu hao 4 năm hệ số điều chỉnh 1.5, trên 4 – 6 năm hệ số điều chỉnh 2, trên 6 năm hệ số điều chỉnh 2.5.
- Trong những năm cuối, khi mức khấu hao đã bằng hoặc thấp hơn mức khấu hao bình quân được tính giữa giá trị còn lại của tài sản cố định, thì từ thời điểm đó trở đi, mức khấu hao sẽ được tính bằng cách lấy giá trị còn lại của TSCĐ chia số năm sử dụng còn lại.
4.3 Theo số lượng, khối lượng sản phẩm
Một doanh nghiệp có thể áp dụng phương pháp này chỉ khi đã đảm bảo được 3 điều kiện như sau:
- Có quan hệ trực tiếp trong sản xuất sản phẩm.
- Xác định rõ tổng sản lượng và số lượng sản phẩm được tạo ra từ tài sản cố định.
- Công suất sử dụng thực tế trung bình mỗi tháng trong năm phải đạt ít nhất 100% công suất thiết kế.
Công thức tính khấu hao TSCĐ theo số lượng, khối lượng sản phẩm như sau:
| Mức trích khấu hao hàng tháng/năm | = | Số lượng sản phẩm sản xuất trong tháng/năm | x | Mức trích khấu hao bình quân 1 đơn vị sản phẩm |
Trong đó, công thức tính Mức trích khấu hao bình quân cho 1 đơn vị sản phẩm là:
| Mức trích khấu hao bình quân cho 1 đơn vị sản phẩm | = | Nguyên giá TSCĐ/Số lượng công suất thiết kế |
5. Tại sao phải khấu hao tài sản cố định?
Để trả lời câu hỏi tại sao cần tính khấu hao tài sản cố định, bạn cần hiểu rõ hai vấn đề sau:
- Tài sản cố định là những tư liệu sản xuất có giá trị lớn và được sử dụng trong nhiều chu kỳ sản xuất kinh doanh. Bên cạnh đó, khấu hao là quá trình tính toán, định giá và phân bổ một cách có hệ thống giá trị hao mòn của TSCĐ qua thời gian sử dụng.
- Tất cả tài sản cố định của doanh nghiệp đều phải được trích khấu hao để giúp doanh nghiệp bảo toàn và thu hồi vốn cố định khi tài sản hết thời gian sử dụng. Đồng thời, khấu hao còn là yếu tố quan trọng để doanh nghiệp xác định giá thành sản phẩm, đánh giá hiệu quả kinh doanh và lập kế hoạch tái sản xuất, đầu tư.
6. Các lưu ý quan trọng khi tính khấu hao tài sản
Việc tính khấu hao tài sản cố định là rất quan trọng để xác định chính xác các chi phí hoạt động của doanh nghiệp. Ngoài ra, các doanh nghiệp cũng cần phải chú ý một số điều như sau:
- Doanh nghiệp tự quyết định phương pháp và thời gian trích khấu hao tài sản cố định theo quy định tại Thông tư 45/2013/TT-BTC của Bộ Tài chính.
- Phương pháp trích khấu hao đã chọn phải được thực hiện nhất quán trong suốt thời gian sử dụng tài sản cố định.
- Chỉ trong trường hợp đặc biệt, khi cần thay đổi phương pháp trích khấu hao, doanh nghiệp phải giải trình rõ ràng về sự thay đổi trong cách thức sử dụng tài sản cố định để mang lại lợi ích kinh tế.
- Mỗi TSCĐ chỉ được phép thay đổi cách trích khấu hao một lần trong quá trình sử dụng. Việc thay đổi phương pháp trích khấu hao phải được thông báo bằng văn bản cho cơ quan thuế trực tiếp quản lý.
Bài viết trên là những chia sẻ về các vấn đề cũng như cách tính tỷ lệ khấu hao tài sản cố định. Hy vọng, thông qua những thông tin trên có thể giúp bạn hiểu rõ và sử dụng các phương pháp tính khấu hao chính xác cho doanh nghiệp của mình. Hãy theo dõi và liên hệ với anaX để biết thêm những thông tin hữu ích khác nhé!
Tham khảo ngay bộ giải pháp phần mềm quản lý tài sản của anaX thiết kế riêng cho từng doanh nghiệp để rút ngắn thời gian và tiết kiệm chi phí trong quy trình quản lý và thống kê tài sản doanh nghiệp!
THÔNG TIN LIÊN HỆ:
- Địa chỉ trụ sở: Số 3, đường Sông Thao, phường 2, quận Tân Bình, TP Hồ Chí Minh
- Website: anax.vn
- Hotline: (+84)2871099879
- E-mail: contact@anax.vn
