Chỉ trong vòng bốn tháng, năm đạo luật trọng điểm do Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng trực tiếp chỉ đạo đã được hoàn thiện, mở đường cho việc triển khai Nghị quyết 57.
Chiều ngày 27/6, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức buổi họp báo đầu tiên kể từ sau khi hợp nhất. Tại đây, Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương cho biết, trong thời gian ngắn, Bộ đã tập trung hoàn tất năm đạo luật quan trọng, đóng vai trò nền tảng cho sự phát triển của lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại Việt Nam.
Năm đạo luật bao gồm: Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo; Luật Công nghiệp Công nghệ số; Luật Năng lượng nguyên tử (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa; và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật.
Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương chia sẻ, các dự thảo luật này đã được khởi động từ 1–2 năm trước. Tuy nhiên, sau khi Nghị quyết 57 được ban hành vào tháng 12/2024, Bộ đã nhanh chóng tích hợp những nội dung mới theo định hướng của Đảng, Nhà nước và Chính phủ vào các văn bản luật.
“Các đơn vị thuộc Bộ đã làm việc khẩn trương, nỗ lực vượt bậc trong thời gian ngắn. Đích thân Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng tham gia chỉ đạo quá trình xây dựng luật. Nhiều quan điểm đổi mới được đưa vào nhằm tháo gỡ những nút thắt, giải quyết khó khăn trong lĩnh vực khoa học – công nghệ, góp phần thúc đẩy phát triển quốc gia”, ông Phương nhấn mạnh.
Ông Nguyễn Phú Hùng – Vụ trưởng Vụ Khoa học Kỹ thuật và Công nghệ – cho biết, Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo xác lập vai trò trụ cột của khoa học công nghệ, đồng thời lần đầu tiên đưa khái niệm “đổi mới sáng tạo” vào luật, đặt ngang tầm với khoa học công nghệ. Luật này điều chỉnh tư duy quản lý, chuyển từ mô hình kiểm soát quy trình sang đánh giá kết quả và hiệu quả đầu ra.
Theo Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng, đổi mới sáng tạo không chỉ dành riêng cho giới nghiên cứu mà là động lực của toàn xã hội, gắn liền với khởi nghiệp, cải tiến mô hình kinh doanh và quy trình sản xuất, nhằm tạo ra giá trị gia tăng và thúc đẩy hiệu quả kinh tế – xã hội. Trong đó, khoa học và công nghệ đóng vai trò nền tảng, còn đổi mới sáng tạo là lực đẩy mạnh mẽ, có khả năng đóng góp tới 3/4 trong tổng mức đóng góp 4% của lĩnh vực này vào tăng trưởng GDP.
Luật cũng thiết lập phương pháp quản lý nhà nước mới, chuyển từ giám sát đầu vào sang đánh giá hiệu quả đầu ra; khuyến khích nghiên cứu gắn với thực tiễn và cho phép chấp nhận rủi ro trong khuôn khổ cơ chế quản trị phù hợp. Các cá nhân và tổ chức nghiên cứu được trao quyền sở hữu kết quả để thương mại hóa, đồng thời được hưởng tối thiểu 30% thu nhập từ sản phẩm ứng dụng, cũng như được miễn hoặc giảm thuế thu nhập cá nhân từ khoản thu nhập này. Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ chịu trách nhiệm đo lường tổng thể hiệu quả, dựa trên kết quả để phân bổ ngân sách và giao nhiệm vụ tiếp theo.
“Trước đây, quá trình phát triển sản phẩm mới thường bắt đầu từ nghiên cứu khoa học. Tuy nhiên, giờ đây chúng tôi chuyển sang tiếp cận từ thị trường và định hướng sản phẩm, làm cơ sở xác định các nhiệm vụ nghiên cứu”, Bộ trưởng cho biết.
Ông Nguyễn Phú Hùng tiếp tục khẳng định vai trò dẫn dắt của Luật mới trong họp báo tháng 6/2025.
Trong khi đó, ông Nguyễn Khắc Lịch – Cục trưởng Cục Công nghiệp Công nghệ thông tin – cho biết Luật Công nghiệp Công nghệ số, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, sẽ áp dụng các chính sách ưu đãi vượt trội cho những dự án công nghệ trọng điểm như bán dẫn, AI.
“Những dự án có quy mô đầu tư từ 6.000 tỷ đồng trở lên sẽ được hưởng thuế suất thu nhập doanh nghiệp chỉ 5% trong 37 năm, miễn thuế hoàn toàn trong 6 năm đầu và giảm 50% thuế trong 13 năm tiếp theo. Ngoài ra, sẽ được miễn hoặc giảm tiền thuê đất tối đa 22 năm”, ông chia sẻ.
Luật này cũng thúc đẩy hợp tác giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước, khuyến khích chuyển giao công nghệ, sản xuất các sản phẩm “Make in Vietnam” và nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp nội địa.
Về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật, ông Hà Minh Hiệp – Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia – cho biết luật mới có 6 nội dung cải tiến đáng chú ý, thể hiện tư duy đổi mới mạnh mẽ, cụ thể hóa các chủ trương lớn về thúc đẩy khoa học – công nghệ và chuyển đổi số.
Đối với Luật sửa đổi Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa, định hướng chính là chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, phân loại sản phẩm theo mức độ rủi ro, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và dữ liệu trong quản lý, đồng thời ràng buộc rõ trách nhiệm thay vì chỉ khuyến khích.
Ông Nguyễn Tuấn Khải – Cục trưởng An toàn Bức xạ và Hạt nhân – cho biết, Luật Năng lượng nguyên tử (sửa đổi) đưa điện hạt nhân vào chiến lược quốc gia, đáp ứng tiêu chí năng lượng sạch, giúp bảo đảm an ninh năng lượng và giảm phát thải carbon.
Để hỗ trợ việc triển khai nhà máy điện hạt nhân đầu tiên, luật cho phép áp dụng tiêu chuẩn quốc tế và của quốc gia cung cấp công nghệ. Đồng thời, thúc đẩy ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình.
Nhiều doanh nghiệp bày tỏ sự ghi nhận tích cực trước những chuyển biến trong công tác quản lý nhà nước, nhất là sau khi Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo được công bố.
“Với hệ thống chính sách cụ thể, sát với thực tế, luật thực sự là ‘làn gió mới’, tạo hành lang pháp lý đột phá, giúp các startup như chúng tôi giảm bớt rào cản và tự tin phát triển”, ông Trần Xuân Tiến – đại diện startup Ninety Eight – chia sẻ.
Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương cho biết, từ nay đến tháng 10, Bộ sẽ tiếp tục xây dựng thêm 4 dự luật khác: Luật Chuyển đổi số, Luật Công nghệ cao, Luật Sở hữu trí tuệ và Luật Chuyển giao công nghệ. “Khi các luật này được hoàn thiện, hệ thống pháp lý cho lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại Việt Nam sẽ cơ bản đầy đủ”, ông khẳng định.
Chuyển đổi số giờ đây không còn là một xu hướng tạm thời, mà đã trở thành yếu tố sống còn trong chiến lược phát triển dài hạn của mọi tổ chức, đặc biệt là các doanh nghiệp. Việc đưa công nghệ vào quản lý và vận hành không chỉ giúp tinh gọn quy trình, tiết kiệm chi phí mà còn góp phần nâng cao hiệu suất làm việc, tạo nên lợi thế cạnh tranh bền vững trên thị trường.
Nếu doanh nghiệp của bạn đang cần tìm một giải pháp chuyển đổi số toàn diện – đặc biệt trong các khâu như kê khai thuế, hạch toán kế toán một cách tự động, minh bạch và chính xác – thì anaX là lựa chọn phù hợp để đồng hành.
Với các giải pháp phần mềm tối ưu, anaX cam kết sát cánh cùng doanh nghiệp trong quá trình số hóa, từng bước nâng cao hiệu quả quản trị – từ tài chính, kế toán cho đến điều hành tổng thể – đảm bảo tiết kiệm chi phí, đồng thời mang lại hiệu quả thực tế rõ rệt.
